En İyi Dileklerimle
Parşömen üzerine karışık teknik kolajlar 20x30 cm, 2024
Gravür baskı üzerine müdahale 30x20 cm, 2024
Parşömen kağıdıyla karışık teknik kolaj 30x40 cm, 2024
Parşömen üzerine fotoğraf ve metin light box, 2024
Ses yerleştirme - 3’01’’, 2024
Bergama’nın kent sakinleri uzun yıllar boyunca Hıdırellez zamanı Bergama Çayı’nın (Selinos) kenarındaki çamlık alanda buluşur, piknik yaparlardı. İnsanları bir araya getiren, buluşturan bu çayın kenarında genç kadınlar “kısmet” dileklerini kağıtlara yazarak suya bırakırlardı. Kağıt bir taşa takılmadan yüzer 1 ve su yazıyı silerse 2 dileklerinin gerçek olacağına inanılırdı. Dilekleri gerçekleşen çoğu genç kadın düğünden önce çayın kıyısındaki Tabak Köprü’nün (Musluk Köprüsü) yanında bulunan Patırna Hamamı’nda yıkanır, temizlenir, arınırdı.
“En İyi Dileklerimle” çalışması, Bergama Çayı’nın kültürel hafızadaki yerini kent sakinlerinin ritüelleri üzerinden işliyor. Yüzlerce yıldır çayın üzerindeki köprülerden geçerek kent merkezine bağlanan Ne Yerde Ne Gökte Mahallesi 3 sakinlerinden; aynı mahallede büyüyen ve hayatını kaybeden Ayşe Üregen (1923-2023), Cavidan Çobanoğlu (1933-2023), Makbule Çelen (1934-2022) ve Fikriye Ertop (1956 - 2025)’un portreleriyle, temel taşları dışında geride kendisinden iz kalmayan Patırna Hamamı’nı 4 ele alıyor. Gelin Hamamı olarak da bilinen hamam, genç kadınların dileklerinin gerçekleştiğini temsil eden bir hafıza mekanı olarak çalışmanın odağında yer alıyor.
Nesiller boyunca kültürel hafızanın; ritüellerin, mitlerin, geleneklerin, parşömen kağıdının mekanı olan, sureti kartpostallara basılan Selinos’un eskisi gibi akmaması onu, kent sakinlerini kıyısında buluşturan bir mekan ve dileklerin gerçekleşmesi için bir imkan olmaktan çıkarıyor. Farklı dönemlerin ve kültürlerin iç içe geçtiği çok katmanlı yapısıyla palimpsest bir kent olan Bergama gibi Selinos Çayı da eskilerin izlerini barındırırken, sessizce yeni katmanlarını bekliyor.
Eserlerde kullanılan parşömenler, Nesrin Ermiş Pavlis tarafından Bergama Çayı’nın kıyısındaki tabakhanelerde antik dönemde kullanılan yöntemlere benzer tekniklerle üretilmiştir.
1 Kaynak: Bergama’da Efsaneler, Adetler, 1941 - Osman Bayatlı
2 Kaynak: Fikriye Ertop sözlü tarih görüşmesi, 2024
3 Evliya Çelebi’nin Selinos Çayı’nın antik dönem köprülerle kent merkezine bağlandığı tepenin yamaçlarında uzanan mahalleye verdiği isim.
4 Patırna (Gelin) Hamamı: 17,18. yüzyılda yapılan Kentsel Sit Alanı içerisinde Selinos Çayı’nın batı kıyısında Tabak Köprü’nün yakınında yer alan ve Gelin Hamamı da denilen, Patırna Hamamı 1980’li yıllarda Kozak Yolu’nın açılması sırasında yıktırılmıştır. Sadece temel taşları kalan hamam, çay kenarında kuzey ve güney istikametli dikdörtgen planlı olduğu sanılmaktadır. Kaynak: Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Envanteri, Bergama Belediyesi
* Eserlerde kullanılan parşömenler, Nesrin Ermiş Pavlis tarafından Bergama Çayı’nın kıyısındaki tabakhanelerde antik dönemde kullanılan yöntemlere benzer tekniklerle üretilmiştir.
Fikriye, Ayşe ve Makbule'nin Selinos'u.
Ses yerleştirme - 3’01’’, 2024
Ses kayıtları @sarıdenizaltı arşivi 2021
