Kişi Haline İlişkin Sonraki Açıklamalar ya da Aile Yılı
Aile cüzdanı üzerine müdahale, 30x70 cm çerçeveli ölçü, 2026
Sergi yerleşim görselleri:
Hatırlama Defteri III. Edisyon Eldem Sanat Alanı, 2026
Aile Yılı ilan edilen 2025 yılında 294 kadın cinayeti işlendi, 297 kadın ise şüpheli bir şekilde ölü bulundu.
Öldürülen 294 kadından 69’u; boşanmak istemek, barışmayı reddetmek, evlenmeyi reddetmek, ilişkiyi reddetmek gibi kendi hayatına dair kararlar almak istemesi bahanesiyle, 29’u ekonomik bahanelerle, 1’i nefret bahanesiyle, 16’sı diğer bahanelerle öldürüldü. 179 kadının ise hangi bahaneyle öldürüldüğü tespit edilemedi. 2025 yılında öldürülen 294 kadının 104’ü evli olduğu erkek, 32’si eskiden evli olduğu erkek, 28’i akrabası, 28’i birlikte olduğu erkek, 25’i tanıdığı biri, 24’ü eskiden birlikte olduğu erkek, 18’i oğlu, 14’ü babası, 7’si kardeşi, 1’i işvereni, 3’ü tanımadığı biri tarafından; 2’si ise bu kategorilerin dışında yakınlığı olan kişiler tarafından öldürülmüştür. 8 kadının öldürüldüğü kişiyle yakınlığı tespit edilememiştir.
Bu yıl 203 kadın aile içindeki erkek tarafından öldürüldü. Kadınlar en çok “EV”lerinde ve evli olduğu ya da eskiden evli olduğu erkekler tarafından öldürüldü.*
Kişi Haline İlişkin Sonraki Açıklamalar ya da Aile Yılı çalışmasında, aileyi toplumsal bir kurum olarak resmileştiren aile cüzdanı aracılığıyla, aile kurumunun vaat ettiği güvenlik, aidiyet ve koruma ile kadınların yaşamları arasında süregelen şiddet ilişkisini görünür kılmaya çalıştım
Bu resmi belgenin tanımladığı aile anlatısını, kadın cinayetlerine ilişkin kayıtlar aracılığıyla müdahale ederek bir karşı-arşive; toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve kadınların yaşamları üzerindeki denetimin sorgulandığı bir yüzeye dönüştürmeye çalıştım.
Çalışmanın başlığındaki Aile Yılı ifadesi, aile kurumunun siyasal söylemlerde yeniden öne çıkarıldığı bir döneme, 2025 yılına işaret ederken, Kişi Haline İlişkin Sonraki Açıklamalar bölümündeki ifadeler, aile kurumunun korunması ile aile içindeki bireylerin yaşamlarının korunması arasındaki çelişkiye dikkat çekiyor.
* Veriler Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun raporlarından alınmıştır.
